Zo weegt aiNotaris op de KNB AI-Weegschaal
De KNB AI-Weegschaal is het afwegingskader waarmee het notariaat AI-toepassingen beoordeelt: weeg de voordelen per toepassing af tegen de risico's, en borg daarbij kernwaarden als vertrouwelijkheid, controleerbaarheid van uitkomsten en menselijk toezicht. aiNotaris is langs precies die lijnen ontworpen, van het Data-Schild tot de audittrail. Eén ding vooraf: de Weegschaal is geen keurmerk en de KNB keurt geen leveranciers goed. De afweging blijft aan uw kantoor; wij leveren per thema de onderbouwing.
Wat is de KNB AI-Weegschaal?
De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie heeft met de AI-Weegschaal een praktisch afwegingskader neergezet dat notariskantoren helpt AI veilig te gebruiken. De kern is een weging per toepassing: wat levert de inzet van AI op en welke risico's staan daar tegenover. De bijlage bij het kader koppelt daaraan de wettelijke kernwaarden van het ambt, waaronder de vertrouwelijkheid van artikel 22 Wna, en principes voor verantwoorde inzet, zoals door mensen controleerbare uitkomsten en toezicht vooraf, tijdens en achteraf.
De Weegschaal is bewust geen certificaat en geen verbodslijst. Het is een denkkader dat van elk kantoor vraagt om per toepassing bewust te kiezen en die keuze te kunnen uitleggen: aan cliënten, aan toezichthouders en aan het eigen team. Dat sluit aan op wat de wet al vraagt, van de geheimhoudingsplicht van artikel 22 Wna tot de AI-geletterdheidsplicht van artikel 4 EU AI Act.
Voor een leverancier betekent dat een duidelijke opdracht: maak de weging makkelijk. Een kantoor moet per thema kunnen zien hoe de techniek in elkaar zit en welk bewijs daarvoor bestaat. Hieronder leggen wij aiNotaris daarom op de Weegschaal, langs de drie thema's die voor het notariaat het zwaarst wegen: vertrouwelijkheid, controleerbaarheid en menselijk toezicht.
Thema 1: vertrouwelijkheid en beroepsgeheim
Het zwaarstwegende thema voor het notariaat. Bij aiNotaris verlaten privacygevoelige gegevens de eigen omgeving niet. Het Data-Schild anonimiseert persoonsgegevens vóór verwerking: namen, adressen en andere identiteitskenmerken worden vervangen voordat een taalmodel iets te zien krijgt, en de vertaaltabel blijft bij het kantoor.
De omgeving draait op private Microsoft Azure-infrastructuur binnen de EU, geen publieke cloud, en klantdata wordt nooit gebruikt om AI-modellen te trainen. Daarmee is de weging voor het beroepsgeheim geen belofte maar een architectuurkeuze: wat het model niet kent, kan het model niet lekken. Hoe die constructie precies werkt, leest u in ons artikel over de bescherming van uw dossiers.
Thema 2: controleerbaarheid en herleidbaarheid
Een uitkomst die niet te controleren is, hoort niet in een dossier. Daarom werkt aiExpert met gestructureerde bronvermelding: juridisch onderzoek komt met verwijzingen die een behandelaar kan naslaan, in plaats van een overtuigend klinkend antwoord zonder herkomst.
Daarnaast staat elke handeling in de audittrail. Wie iets heeft aangevraagd, wat de software heeft voorgesteld en wie het heeft beoordeeld: het is achteraf te reconstrueren. Voor de Weegschaal betekent dat een controleerbare keten van invoer tot uitkomst, en voor het kantoor betekent het dat een vraag van een cliënt of toezichthouder beantwoordbaar is.
Thema 3: menselijk toezicht
Human-in-the-loop is bij aiNotaris in het ontwerp verankerd, niet als instelling die uit kan. De software stelt voor, de notaris beoordeelt en tekent. Dat geldt voor concepten, voor dossiercontroles en voor elke stap die richting een akte gaat.
In de workflow-orchestrator legt het kantoor bovendien zelf vast welke stappen automatisch mogen lopen en waar een mens beslist. Zo is menselijk toezicht geen papieren principe maar een ingerichte werkafspraak, per proces en per kantoor verschillend waar dat hoort.
Het bewijs achter de weging
Een weging is zo sterk als het bewijs eronder. aiNotaris is ISO/IEC 27001:2022-gecertificeerd; het certificaat is onafhankelijk verifieerbaar via IAF CertSearch. SOC 2 Type II en ISO/IEC 42001 zijn in uitvoering. Voor een leveranciersbeoordeling leveren wij op verzoek de documentatie, waaronder een securitybeschrijving en een verwerkersovereenkomst.
- ISO/IEC 27001:2022-certificaat, verifieerbaar in het IAF-register.
- Beschrijving van het Data-Schild en de anonimiseringsketen.
- Audittrail en rollen en rechten, ingebouwd in elke laag.
- Verwerkersovereenkomst en securitydocumentatie op verzoek.
- SOC 2 Type II en ISO/IEC 42001: in uitvoering.
De afweging blijft aan uw kantoor
Voor de duidelijkheid: de KNB heeft aiNotaris niet goedgekeurd, gecertificeerd of aanbevolen, en doet dat voor geen enkele leverancier; zo werkt de Weegschaal niet. Het kader vraagt van elk kantoor een eigen, vastgelegde afweging per toepassing. Wat een leverancier wél kan doen, is die afweging licht maken: per thema een helder antwoord, met bewijs dat u kunt naslaan.
Begin daarom bij uw eigen beleid. Ons gratis Concept Model AI-Protocol vertaalt de AI Act, de AVG en de Wna naar werkbare kantoorafspraken en geeft de Weegschaal een vaste plek in uw werkwijze. Wilt u de thema's naast een live omgeving leggen, dan lopen we ze in een demo gewoon één voor één langs.
Veelgestelde vragen over aiNotaris en de AI-Weegschaal
Nee, en dat kan ook niet: de AI-Weegschaal is een afwegingskader, geen keurmerk. De KNB keurt geen leveranciers goed, certificeert ze niet en beveelt ze niet aan. Wat wij doen is per thema van de Weegschaal laten zien hoe aiNotaris in elkaar zit, met bewijs dat uw kantoor bij de eigen afweging kan gebruiken.
Het ISO/IEC 27001:2022-certificaat is onafhankelijk verifieerbaar via IAF CertSearch. Daarnaast leveren wij op verzoek een securitybeschrijving, een verwerkersovereenkomst en documentatie over het Data-Schild en de audittrail. SOC 2 Type II en ISO/IEC 42001 zijn in uitvoering.
De software stelt voor, de notaris beoordeelt en tekent. In de workflow-orchestrator legt het kantoor per proces vast welke stappen automatisch lopen en waar een mens beslist, en elke handeling staat in de audittrail. Toezicht is daarmee een ingerichte werkafspraak, geen instelling die uit kan.
Geef de Weegschaal een vaste plek in uw AI-protocol: leg per toepassing vast wat de weging was en wie die heeft gemaakt. Ons gratis Concept Model AI-Protocol heeft daarvoor een opzet die u direct aan uw kantoor kunt aanpassen.
Leg de thema's naast een live omgeving
In een demo van dertig minuten lopen we de Weegschaal thema voor thema langs, op basis van uw eigen dossierstroom.